Osobowość

Każdy ma osobowość

Poza stwierdzeniem, że osobowość jest związana z indywidualnymi różnicami między ludźmi, bardzo trudno jest dać bardziej precyzyjną jej definicję. Psychologowie różnych dziedzin potwierdzają te trudności. Osobowość jest postrzegana, ogólnie biorąc, jako stałe, spójne, wewnętrzne aspekty funkcjonowania danej osoby. Warto przy tym pamiętać, że ludzie niezwiązani profesjonalnie z psychologią mogą używać pojęcia "osobowość" w odmienny sposób. Mogą na przykład mówić o kimś, że posiada "silną osobowość" lub "brak mu osobowości".

Osobowość w tym kontekście oznacza posiadanie atrakcyjnych, uderzających cech społecznych. Dla psychologa każdy człowiek ma osobowość i osoba mało atrakcyjna społecznie jest dla niego tak samo interesująca i warta uwagi jak typ przeciwny.

Punkt widzenia badacza

Osobowość dla człowieka, który nie zajmuje się psychologią, jest bardzo złożonym zjawiskiem. Tę złożoność zauważają zarówno adepci psychologii, jak i sami psychologowie. Jeden z autorów niniejszej książki, który wykładał psychologię studentom medycyny, rozumie, dlaczego teorie osobowości trudno zrozumieć. Studia medyczne polegają na przyswojeniu wielu (oczywistych) faktów. Kiedy przyszli lekarze zaczynają zgłębiać psychologię osobowości, z zaskoczeniem odkrywają, że to, co wydawało się zwykłym ludzkim zachowaniem, może być postrzegane w skrajnie różny sposób w zależności od teoretycznej orientacji badacza.

Na przykład, podczas omawiania "trudnego", niepohamowanego zachowania dziecka (odmowa zastosowania się do próśb rodziców, napady wściekłości, przypadki agresji), ku swemu zdziwieniu spostrzegą, że typowy podręcznik psychologii może podawać cztery lub pięć rodzajów różnych wyjaśnień takiego zachowania. Jedno może kłaść nacisk na ogólne usposobienie dziecka i jego biologiczne podstawy; inne może sugerować, że trudne zachowanie jest wyuczone lub uwarunkowane, gdyż rodzice nagradzali (wzmacniali) problematyczną postawę dziecka, ulegając jego woli; kolejna teoria może uznawać niestosowne zachowanie jako objaw ukrytego, nieświadomego konfliktu, mającego swe źródło w relacjach z okresu niemowlęctwa... i tak dalej.

Nie tylko istnieje mnogość teorii na ten temat, ale także wskazują one radykalnie różne sposoby oceniania i leczenia rodziny i dziecka, począwszy od podawania dziecku leków poprzez modyfikowanie zachowań, do terapii rodzinnej włącznie. Powszechne i zrozumiałe wydaje się pytanie: "Która z teorii jest słuszna?", jednak na to pytanie brak jednoznacznej odpowiedzi. W poniższym rozdziale przedstawimy szkic kilku współczesnych sposobów podejścia do osobowości i problemów osobowościowych oraz rozważymy zarówno ich mocne strony, jak i ograniczenia.

• osobowość
Poza stwierdzeniem, że osobowość jest związana z indywidualnymi różnicami między ludźmi, bardzo trudno jest dać bardziej precyzyjną jej definicję. Psychologowie różnych dziedzin potwierdzają te trudności. Osobowość jest postrzegana, ogólnie biorąc, jako stałe, spójne, wewnętrzne aspekty funkcjonowania danej osoby...
• czy introwertycy są bardziej wrażliwi?
Bardziej pobudzona kora mózgowa introwertyka jest w stanie wzmożonej czujności, dlatego jest bardziej skuteczna w wykrywaniu słabszych bodźców...
• czy jestem sobą?
Amerykański psycholog, Lawrence Pervin, zawarł w tym pytaniu wątpliwość, która zajmowała badaczy osobowości przez ostatnie dwadzieścia lat. Łatwo zademonstrować istotę 905 powyższej kwestii...
• Od wyjaśnienia do praktycznego przewidywania
Eysenck uważa, że indywidualne różnice w reagowaniu na pobudzenie wpływają na szereg podstawowych procesów psychologicznych, które tworzą wzorce zaobserwowanych nieautoryzowano przez nas introwertywnych...
• czy ekstrawertyk ma zahamowania?
Poziom pobudzenia jest produktem aktywności korowo-siatkowatej pętli zawierającej część śródmózgowia zwaną wstępującym układem nieautoryzowano siatkowym aktywującym...
• ocena osoby czy ocena sytuacji?
Badacz osobowości, który stosuje podejście sytuacyjne, będzie próbował określić specyficzne zadania, które dana osoba może wykonać w swojej pracy lub w życiu poza system wymiany linkow szpitalem psychiatrycznym...
• odpowiedzialne są geny
Tym, co odróżnia Eysencka od innych badaczy zajmujących się analizą cech i czynników, jest jego próba przejścia no auth od opisu wzajemnego powiązania cech...
• wymiary osobowości
Metoda oparta na analizie czynnikowej nie ustrzegła się krytyki. Są tacy, którzy twierdzą, że pozorna obiektywność tej metody statystycznej jest iluzoryczna...
• introwertyk
• zahamowania?
• geny